www.pietvanegmond.nl

Gerco Schaap, in dankbare herinnering

Gerco Schaap (1956 - 2022)

Op dinsdag 11 januari overleed onze secretaris Gerco Schaap. Hij is ruim een halfjaar ernstig ziek geweest, het was kanker. Tijdens meerdere chemokuren vond hij veel afleiding in de muziek. Zijn belangstelling voor muziek was breed, orgel, organisten, en van klassiek tot jazz. Vanaf de jaren 70 had hij veel orgelconcerten opgenomen waarvan enkele op YouTube zijn gezet. Hij had nog zoveel plannen maar die kon hij helaas niet realiseren. Voor ons als bestuur van de Stichting betekent zijn overlijden een groot verlies.

Gerco en de Stichting, een beknopt overzicht

Toen Piet van Egmond overleed in1982 kende ik de koster van de Grote Kerk in Apeldoorn al een aantal jaren. Hij meldde me dat op een Orgeldag in 1983 een diaklankbeeld zou worden vertoond over Piet van Egmond en dat mijn vrouw en ik vooral moesten komen. We hebben de voorstelling tweemaal gezien en waren diep onder de indruk. Zo ontmoetten we Gerco Schaap die het leven van Piet van Egmond van de wieg tot het graf had samengesteld.

Wij maakten kennis en voelden meteen een klik. Een tijdje later begon het contact tussen ons op te bloeien, vooral door lange telefoongesprekken. Uiteindelijk kwam Gerco een hele dag lang bij ons in Kubaard (Friesland) op bezoek. Hij had een grote geluidsband voor me meegebracht met allerlei hoogst interessante opnamen uit het archief van Piet van Egmond. Zelf had ik ook al veel opnamen gemaakt, maar dat begon in 1967. Toen waren de populaire orgelbespelingen van de NCRV helaas al gestopt, nl. in 1966. Op die band van Gerco stonden populaire orgelbespelingen, opnamen uit de Dom van Keulen en de St. Sulpice te Parijs en ook van het BBC Concertorgel alsmede de Royal Albert Hall in Londen. Dat was voor mij om van te smullen! Het was een dag van luisteren en overnemen van elkaar tot in de late uurtjes. Dit proces herhaalde zich een aantal jaren, wij kwamen over en weer bij elkaar. We hadden het dan niet alleen over de opnamen van Piet van Egmond, maar ook diverse andere bijzondere orgel cd’s werden onder de loep genomen. Ik herinner me ook nog de opnamen van Francis Jackson, het Concertgebouworkest o.l.v. Bernard Haitink met de Symfonie nr. 5 van Shostakovich en de Staatskapelle Dresden o.l.v. Karl Bohm met de 9e van Schubert. Het beluisteren en becommentariëren ervan was een gezamenlijke passie. Ook maakten we wel eens een fietstochtje om de zinnen even te verzetten.

Filmpresentatie in de Koningskerk te Amsterdam, 1987

Een poos later begon Gerco over de oprichting van een stichting. Ik moest even aan het idee wennen. Waar begin je aan? Zal het response opleveren, enz? Toch liet ik me overhalen om de stap te zetten. Er waren namelijk nog twee enthousiaste Van Egmonds-fans die mee wilden doen: Bert Wouda en Dave Lazoe. Op 9 oktober 1986 werd in Amsterdam de ”Stichting Piet van Egmond Documentatiecentrum” opgericht. Een jaar later, in 1987, werd in de Koningskerk te Amsterdam een reünie gehouden waar veel oud-koorleden van het Amsterdams Oratorium Koor van Piet van Egmond en andere belangstellenden op af kwamen. Het was een groot succes!

Vergadering in Kampen
Van l. naar r.:Gerco Schaap, Eelke Zijlstra, Bert Wouda, Dave Lazoe

In de tijd daarna gaven velen zich op als donateur. De stichting begon te groeien en te bloeien. Enkele cassettebandjes van populaire orgelbespelingen en opnamen uit de Oude Kerk te Amsterdam werden uitgegeven en vonden gretig aftrek. Het cd-tijdperk was intussen aangebroken. We gingen in samenwerking met ”Festivo” (het label van Herman van Vliet) een aantal cd’s uitbrengen onder de titel ”The Legendary Piet van Egmond”.

Dirk Out, Herman van Vliet en Thijs Kramer waren de organisten bij de presentatie van de eerste cd in de Oude Kerk te Amsterdam op 8 december 1989. Geweldige opkomst: 250 personen! Het was ijskoud in de kerk. 

Gerco reikt de allereerste cd uit aan Nettie Spies,
Oude Kerk Amsterdam 8 december 1989

Intussen groeide het Documentatiecentrum met heel veel materiaal, zoals plakboeken van donateurs en opnamen van diverse kanten. Ik noem hier in het bijzonder het bandenarchief van Henk Busbroek die zijn banden met veel opnamen van Piet van Egmond aan ons schonk. Hierdoor ontstond de reeks Facetten met opnamen van populaire en klassieke orgelbespelingen, het Dubbelkwartet en interviews. Er kwamen veranderingen in het bestuur. Helaas overleed op 20 januari 2011 Bert Wouda aan een langdurige ziekte. Op 1 februari 1990 had Harry Bosma zich aangemeld als donateur, in 2013 werd hij in mijn plaats voorzitter en ik bleef penningmeester. Er werden heel wat donateursdagen gehouden, overal in het land, en niet alleen voor donateurs maar ook voor andere belangstellenden. In 1991 waren er  bijeenkomsten in de Clemenskerk te Hilversum en de Wilhelminakerk te Haarlem.

In de Grote Kerk van Dordrecht werd het 10 jarig bestaan van de stichting gevierd.

De vertoning van Gerco’s diaklankbeeld evenals de orgelbespeling door Dirk Out waren een groot succes. De belangstelling was enorm.

Gerco en de biografie

Jarenlang was er naar toegewerkt, er werd naar uitgekeken. In 2003 was het dan zover, een hoogtepunt in het leven van Gerco maar niet minder voor de Stichting: de verschijning van zijn biografie over Piet van Egmond ”Een leven voor muziek”. Deze werd gepresenteerd in de Mozes en Aäronkerk te Amsterdam en een week later in de Grote Kerk te Apeldoorn. Gerco had er 20 jaar over gedaan, zijn levenswerk! Niets was hem teveel geweest om tot dit resultaat te komen: het werd bejubeld. Inderdaad, een schitterend monument voor Piet van Egmond! Ook Nettie Spies, de secretaresse/registrante van Piet van Egmond was daarbij. Zij overleed 3 jaar later op 2 juni 2006. Bij de presentatie van de biografie in Amsterdam bespeelde Thijs Kramer het prachtige Adema-orgel en in Apeldoorn speelde Dirk Out.

Belangrijke evenementen

Op de 100e geboortedag van Piet van Egmond, 14 april 2012 hielden we een herdenking met orgelbespelingen door Gerben Budding, Marco den Toom en Dirk Out en tweemaal een lezing met geluidsfragmenten door ondergetekende. Eveneens in 2012 hielden we een Improvisatieconcours in de Grote Kerk te Apeldoorn gevolgd in 2017 door een Transcriptieconcours in de Immanuëlkerk te Maassluis. Jaarlijks verscheen er een nieuwe cd van Piet van Egmond. Soms waren het zelfs twee, bijv. de dubbel cd’s van EMI uit Dordrecht en de Prinsessekerk, alsmede de Koraalvoorspelen opus 67 van Max Reger uit Zwolle.

Gerco, handig met apparatuur

Gerco had verstand van apparatuur, dat kwam goed van pas. Op de zolder van zijn huis lagen de banden van Piet van Egmond, veilig gesteld door Nettie Spies. Die banden werden afgespeeld op de immense bandrecorder van Piet van Egmond en dat ging niet altijd probleemloos. Op zekere dag vond Gerco de Rhapsody in blue, maar helaas was het maar de helft. Lang daarna vond hij een andere uitvoering, maar dan het laatste gedeelte. Wij waren opgetogen toen Gerco de beide delen naadloos aan elkaar had geplakt. Het paste wonderwel: uitvoering briljant! Hij staat op cd.

Zo was het ook met Reubke, de totaal onbekende maar nu beroemde Sonate over Ps. 94.

Van Egmond nam op hoge snelheid op. Ergens in het midden was de band op, Van Egmond draaide snel om en de rest volgde. Dus een hiaat! Gerco plakte beide delen op de juiste plek aan elkaar. Met een omissie van 8 maten kon ook Reubke op cd!

Het afscheid

Op woensdag 19 januari was het afscheid in De Ark te Baarn in besloten kring.

Voorganger in de dienst was ds. Elly van Kuijk-Spaans.

De meditatie had als thema 1 Korinthiërs 13: De liefde is geduldig en vol goedheid. De liefde kent geen afgunst; geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Voorts: Galaten 5.

Dit was precies van toepassing op de levenshouding van Gerco. Een mooie overdenking!

Broer Eppo herdacht in een ”In Memoriam” het leven van Gerco. 

In het Uitvaartcentrum was helaas geen orgel aanwezig. Wel werd er muziek ten gehore gebracht van Vierne (Berceuse), Scherzo uit Symfonie nr. 6 van Gerco’s geliefde componist Anton Bruckner, het favoriete Trio Louis van Dijk met ”The summer knows” en afgesloten werd met het Cantabilé van César Franck.

Op de begraafplaats werden woorden van afscheid gesproken gevolgd door het samen bidden van het Onze Vader.

Daarna konden we afscheid nemen van Gerco’s partner Agnes, die zoveel jaren met hem in lief en leed deelde.

En zo moeten we verder zonder Gerco. Helaas, Gerco is veel te vroeg overleden.

Wij gedenken in dankbaarheid zijn jarenlange vriendschap, betrokkenheid en nauwgezetheid.

Wat zullen we hem gaan missen!

Eelke Zijlstra

Vergadering in Emmeloord
Van l. naar r.: Harry Bosma, Dave Lazoe, Eelke Zijlstra, Gerco Schaap